Image by Jerzy from Pixabay
W szpitalu posiłek powinien wspierać codzienne funkcjonowanie pacjenta i odpowiadać na konkretne wskazania zdrowotne. Właśnie dlatego rozwijamy model żywienia oparty na potrzebach klinicznych, regularności i możliwości wyboru. W naszym systemie dostępna jest dieta low carb, dieta lekkostrawna oraz dieta dla cukrzyka, dzięki czemu łatwiej dopasować jadłospis do stanu zdrowia, tolerancji pokarmowej i przebiegu leczenia. Program Dobry Posiłek w Szpitalu łączy opiekę żywieniową z wygodą, przejrzystą organizacją i codziennym wsparciem pacjenta.
W opiece nad pacjentami z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej liczy się nie tylko sama kaloryczność posiłków, ale także ich skład, rozkład w ciągu dnia i sposób przygotowania. W praktyce szpitalnej oznacza to potrzebę tworzenia jadłospisów, które porządkują codzienne żywienie i ułatwiają utrzymanie przewidywalnego modelu jedzenia. Z tego powodu rozwijamy rozwiązania oparte na dietach dopasowanych do stanu klinicznego, w tym takich jak dieta low carb oraz dieta dla cukrzyka. W przypadku pacjentów wymagających wyraźniejszego ograniczenia węglowodanów zastosowanie znajduje dieta low carb, która według materiałów źródłowych zakłada redukcję ich ilości do poziomu 50 do 150 gramów dziennie, czyli około 25 procent dziennej energii. Taki model żywienia opiera się na niższym ładunku glikemicznym, większym udziale tłuszczów wysokiej jakości, odpowiedniej podaży białka oraz dbałości o błonnik pochodzący z warzyw, nasion i wybranych owoców. W codziennej organizacji posiłków oznacza to większą przewidywalność glikemii, bardziej uporządkowany rozkład energii w ciągu dnia i mniejsze ryzyko przypadkowego sięgania po produkty o wysokiej zawartości cukrów prostych. Taki sposób żywienia ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy pacjent ma niską aktywność fizyczną, trudności z utrzymaniem stabilnego poziomu glukozy albo potrzebuje jadłospisu, który ogranicza wahania energii po posiłkach. W źródłach podkreślono również rolę regularności i lekkości, dlatego menu obejmuje cztery zbilansowane posiłki dziennie z możliwością wyboru dań. To ważne w warunkach hospitalizacji, ponieważ pacjent nie powinien samodzielnie analizować składu każdego posiłku ani liczyć makroskładników. Spójny plan żywienia porządkuje dzień i odciąża chorego z części codziennych decyzji.
Równolegle rozwijamy dietę dla cukrzyka, która bazuje na zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego i Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą. Ten model żywienia jest przeznaczony dla osób z cukrzycą typu 2, stanem przedcukrzycowym, insulinoopornością oraz innymi zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Jadłospis opiera się na niskim indeksie glikemicznym, przewadze węglowodanów złożonych, zwiększonej ilości błonnika oraz regularnym układzie od 3 do 5 posiłków dziennie. Dzięki temu codzienne żywienie wpisuje się w potrzeby pacjentów, którzy wymagają kontroli poziomu glukozy i większej przewidywalności składu dań. W praktyce szpitalnej taka dieta dla cukrzyka oznacza planowanie posiłków z udziałem produktów zbożowych, warzyw strączkowych, warzyw, ryb, drobiu, jaj i tłuszczów roślinnych. Ograniczana jest obecność białego cukru, słodyczy i składników, które mogą powodować gwałtowne skoki glikemii. Jednocześnie zachowana zostaje różnorodność smaków, struktury dań i możliwość wyboru menu, ponieważ z perspektywy pacjenta regularność nie powinna oznaczać monotonii. Właśnie dlatego system „Pacjent Wybiera” pozostaje ważnym elementem całego modelu żywieniowego i pozwala łączyć wymogi kliniczne z codziennym komfortem chorego. Rekeep Polska S.A. odpowiada za operacyjne wdrażanie programu i współpracuje z dietetykami klinicznymi, technologami żywienia oraz personelem placówek medycznych. Dzięki temu żywienie oparte na takich modelach jak dieta low carb i dieta dla cukrzyka może stanowić część uporządkowanego systemu opieki, a nie wyłącznie dodatkowy element pobytu w szpitalu.
W szpitalu wiele sytuacji klinicznych wymaga takiego planowania jadłospisu, które ogranicza obciążenie przewodu pokarmowego i ułatwia spożywanie posiłków w okresie osłabienia. Dotyczy to pacjentów po zabiegach, w trakcie rekonwalescencji, z dolegliwościami ze strony żołądka i jelit, a także osób starszych, u których tolerancja cięższych dań bywa ograniczona. W takich przypadkach zastosowanie znajduje dieta lekkostrawna, oparta na prostych zasadach kulinarnych i przewidywalnym składzie posiłków. Ten model żywienia został zaprojektowany tak, aby możliwie najmniej obciążać układ trawienny. Obejmuje potrawy gotowane, duszone lub pieczone bez smażenia, tłustych dodatków i ostrych przypraw. W menu pojawiają się delikatne źródła białka, takie jak chude mięso, jajka, nabiał i ryby, a warzywa oraz owoce mają postać gotowaną, pieczoną albo przetartą. Ograniczany jest również błonnik nierozpuszczalny, obecny na przykład w otrębach czy grubych kaszach. Dzięki temu dieta lekkostrawna wpisuje się w potrzeby pacjentów, którzy potrzebują spokojniejszego modelu żywienia i dań o łagodniejszej strukturze. W warunkach hospitalizacji znaczenie ma też sama organizacja procesu jedzenia. Pacjent po zabiegu, z bólem brzucha, wzdęciami, zgagą albo osłabieniem nie powinien otrzymywać posiłków przypadkowych ani trudnych do spożycia. Z tego powodu jadłospis musi być planowany tak, aby wspierał regularność, ułatwiał trawienie i ograniczał ryzyko dyskomfortu po jedzeniu. Taka dieta lekkostrawna może porządkować dzień pobytu na oddziale i ułatwiać przejście od żywienia bardziej restrykcyjnego do stopniowego rozszerzania menu. Właśnie na tym polega rola żywienia klinicznego jako części opieki, a nie wyłącznie zaplecza organizacyjnego.
W naszym modelu żywienia istotne miejsce zajmuje także możliwość dopasowania posiłków do aktualnej tolerancji pokarmowej. System „Pacjent Wybiera” pozwala zachować zgodność z założeniami diety, a jednocześnie daje choremu wpływ na wybór konkretnego dania. To ważne szczególnie wtedy, gdy apetyt jest obniżony albo pacjent reaguje na określone smaki, zapachy i konsystencje. Zachowanie takiej elastyczności pomaga utrzymać regularność spożycia posiłków i zmniejsza ryzyko sytuacji, w których jedzenie pozostaje nietknięte. Co istotne, dieta lekkostrawna może współistnieć z innymi założeniami klinicznymi. U części pacjentów konieczne jest jednoczesne uwzględnienie kontroli glikemii, ograniczenia wybranych składników lub modyfikacji konsystencji dań. Dlatego planowanie żywienia wymaga współpracy dietetyków klinicznych, technologów żywienia i personelu medycznego. Taki sposób pracy pozwala osadzić jadłospis w realnym przebiegu leczenia i dopasować go do potrzeb konkretnego pacjenta, zamiast opierać się na jednym, uniwersalnym schemacie. Program Dobry Posiłek w Szpitalu rozwija podejście, w którym posiłek staje się częścią opieki nad chorym. Dlatego dieta low carb, dieta lekkostrawna i dieta dla cukrzyka funkcjonują u nas jako element uporządkowanego systemu żywienia medycznego, opartego na wskazaniach zdrowotnych, organizacji pracy placówki i codziennym komforcie pacjenta.
