Przylądek Horn leżący w archipelagu Ziemi Ognistej, jest najdalej na południe wysuniętym krańcem Ameryki Południowej. Południk przechodzący przez Horn uznawany jest za granicę między Atlantykiem, a Pacyfikiem i przed oddaniem do użytku w 1914 roku Kanału Panamskiego był jedyną drogą morską, którą tysiące ludzi z wschodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych na zachodnie płynęło w czasie gorączki złota w Kalifornii. Droga wokół Hornu była też najkrótszą drogą do Australii i Nowej Zelandii, którą płynęły do fabryk Europy tysiące bel bawełny i owczej wełny z tych zamorskich kolonii. Pierwszym europejczykiem, który opłynął Horn żaglowcem 29 stycznia 1616 roku był holenderski żeglarz Willem Schouten z miasta Horn, odkryty przez siebie przylądek nazwał tak na cześć swojego miasta. Po otwarciu Kanału Panamskiego ten szlak żeglugowy stracił swoje znaczenie. Nikt nie policzył ile do tego czasu wody wokół niego pochłonęły żaglowców. Tylko w jednym 1905 roku przy jego opłynięciu zatonęły 43 wielkie żaglowce, z wielu z nich nikt się nie uratował. Dziś jego opłynięcie straciło swoje gospodarcze znaczenie, jednak nadal jest wyzwaniem dla żeglarzy turystów i sportowców, wokół niego biegnie trasa wielu znanych regat np; Volvo Ocean Race, Vendée Globe.

Okazuje się, że Kurs na Horn może mieć swój początek w takich miastach jak Sępólno Krajeńskie. Umożliwia to ogólnopolski program edukacyjny, którego inauguracja odbyła się w Toruniu 6 kwietnia, a już następnego dnia uczniowie gimnazjów z Sępólna mogli się spotkać z Grotmasztem Bractwa Kaphornowców kapitanem Cezarym Bartosiewiczem i Mirą Urbaniak, którzy promowali ten program. Towarzyszyli im kaphornowcy z naszego regionu ze znanym zapewne wszystkim Witoldem Kantakiem z Więcborka, Antonim Bigajem z Bydgoszczy i Romanem Nowakiem z Nakła uczestnikami rejsu Solanusa wokół Ameryk. Celem spotkania była promocja żeglarstwa wśród młodzieży. Program "Kurs na Horn" przewiduje konkurs wśród jego uczestników, rejs po Bałtyku dla zwycięzców konkursu na temat żeglarstwa i jego historii w poszczególnych regionach i rejs na Horn dla zwycięzcy w skali kraju.

Właśnie w tym celu pani Mira zaprezentowała młodzieży historię polskiego żeglarstwa morskiego, przybliżyła sylwetki znanych starych i nowych żaglowców, ich kapitanów, rejsy i osiągnięcia. Przypomniała też powrót Polski nad morze, zaślubiny z morzem w 1920 roku, budowę Gdyni i obronę polskiego wybrzeża w 1939 roku. Wyjaśniła znaczenie chust noszonych na ramionach kaphornowców. Żółta chusta oznacza, że żeglarz opłynął Horn jeden raz, czerwona, że dwa lub więcej. Chusty nosi się na tym ramieniu, którym przepływało się wokół Hornu. Opowiedziała też historię i okoliczności powstania Bractwa Kaphornowców. Pierwsze bractwa zrzeszały zawodowych żeglarzy, którzy na wielkich żaglowcach opływałi Horn. Na ich wzór zaczęły powstawać Bractwa gromadzące żeglarzy, którzy w rejsach turystycznych lub sportowych zmierzyli się z tym przylądkiem. Polskie Bractwo powstało w 1974 roku i jego pierwszym Grotmasztem (Tak nazywany jest prezes Bractwa) został kap. Krzysztof Baranowski. Siedzibą Bractwa jest Dar Pomorza, pierwszy polski żaglowiec, który pokonał Horn w swoim rejsie dookoła świata w 1937 roku. Należy do niego kilkuset Polaków. Aktualnym Grotmasztem jest torunianin kap. Cezary Bartosiewicz, kwestarzem jest kap. Antoni Bigaj, obaj byli naszymi gośćmi. Polskie Bractwo Kaphornowców jest członkiem Association de Caphornies z siedzibą w Saint-Malo (Francja) międzynarodowej organizacji zrzeszającej kaphornowców z całego świata.

tekst i foto Andrzej Ossowski