Więcbork: "Żyli i żyć będą" – uroczystości upamiętniające w Karolewie

Cmentarz cywilnych ofiar II wojny światowej w Karolewie to miejsce szczególne – zarówno dla mieszkańców i samorządu Gminy Więcbork, jak również mieszkańców całego Powiatu Sępoleńskiego. To tutaj spoczywają cywilne ofiary zbrodni dokonanej przez niemieckich oprawców jesienią 1939 roku na obywatelach polskich. Każdego roku, na początku września, spotykamy się w tym miejscu, aby oddać hołd pomordowanym, pochylić się nad ich tragicznym losem i zachować pamięć o tych, którzy zapłacili najwyższą cenę za swoją polskość.

Tegoroczne uroczystości rozpoczął Zastępca Burmistrza Więcborka Pan Jacek Masztakowski, który w imieniu Burmistrza Więcborka, przywitał mieszkańców, rodziny pomordowanych, zaproszonych gości, przedstawicieli władz samorządowych, parlamentarzystów, przedstawicieli Instytutu Pamięci Narodowej, kombatantów, duchowieństwo, harcerzy, młodzież, delegacje oraz poczty sztandarowe.

Oficjalna część uroczystości rozpoczęła się od dźwięku dzwonu znajdującego się na kaplicy. Jego głos rozbrzmiewa w Karolewie tylko raz w roku – podczas wrześniowych obchodów – stając się symbolicznym wezwaniem do zatrzymania się, refleksji i pamięci. Atmosferę zadumy i refleksji podtrzymał występ Bianki Berezowskiej, która wykonała utwór "Taki Kraj".

Ważnym punktem uroczystości było wystąpienie Burmistrza Więcborka Pana Waldemara Kuszewskiego, który podziękował wszystkim za obecność i wspólne uczczenie pamięci ofiar Karolewa.

W swoim przemówieniu Burmistrz podkreślił, że pamięć o pomordowanych jest nie tylko obowiązkiem wobec historii, ale również odpowiedzialnością, jaką ponoszą współczesne pokolenia. To dzięki naszej pamięci ich życie, ich losy i ich tragiczna śmierć nie zostają zapomniane.

Burmistrz zadając pytania o człowieczeństwo oprawców, o przyczynę nieludzkich zachowań niemieckiego okupanta, o diametralną zmianę w postrzeganiu rzeczywistości przez Niemców zamieszkujących te ziemie w 1939 roku przytoczył słowa św. Jana Pawła II, wypowiedziane podczas I pielgrzymki papieża Polaka do Polski w 1979, "Nigdy więcej wojny! Pokój, tylko pokój winien kierować losami narodów i całej ludzkości!". Burmistrz podkreślił również potrzebę przekazywania pamięci o pomordowanych w Karolewie dzieciom i młodzieży, aby kolejne pokolenia rozumiały, jak wielką wartość ma wolność, niepodległość i możliwość życia w pokoju.

Karolewo pozostaje miejscem, w którym spotykają się pamięć o przeszłości i odpowiedzialność za przyszłość. Obecność tak wielu osób podczas uroczystości jest najlepszym dowodem na to, że pamięć o ofiarach z 1939 roku wciąż żyje.

Szczególną oprawę tegorocznym obchodom zapewnili żołnierze 2. Batalionu Logistycznego im. Ziemi Żnińskiej w Bydgoszczy. Ich obecność uświetniła tę ważną dla naszej lokalnej społeczności uroczystość, nadając jej wyjątkowo podniosły i patriotyczny charakter.

Wojskowa asysta podkreśliła rangę wydarzenia oraz szczególne znaczenie miejsca, w którym spoczywają ofiary niemieckiej zbrodni. Obecność żołnierzy Wojska Polskiego była także wyrazem szacunku dla pomordowanych oraz symbolicznym przypomnieniem o wartości służby Ojczyźnie i odpowiedzialności za zachowanie pamięci o tych, którzy odeszli.

Podczas uroczystości odczytano Apel Pamięci, po którym wydano komendę do oddania salwy honorowej. Jej dźwięk rozbrzmiał nad mogiłami pomordowanych, stanowiąc symboliczny hołd oddany ofiarom.

Kolejnym ważnym momentem uroczystości był występ Chóru "Lutnia" z Więcborka, który odśpiewał "Rotę" – jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych.

"Rota" od pokoleń pozostaje symbolem niezłomności, przywiązania do Ojczyzny oraz obrony własnej tożsamości, języka i ziemi. Jej wykonanie w miejscu spoczynku ofiar zbrodni z 1939 roku nabrało szczególnego znaczenia, przypominając o wartościach, które dla wielu pokoleń Polaków były fundamentem narodowej wspólnoty.

Następnym punktem uroczystości było złożenie wiązanki kwiatów i zapalenie zniczy przy tablicach inskrypcyjnych przez delegację w składzie: Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup Krzysztof Włodarczyk, Poseł na Sejm RP Pani Iwona Kozłowska, Wicestarosta Sępoleński Pan Jarosław Dera, Przewodnicząca Rady Miejskiej w Więcborku Pani Anna Łańska oraz Burmistrz Więcborka Pan Waldemar Kuszewski.

Delegacje złożyły wiązanki kwiatów na grobach pomordowanych, oddając hołd ofiarom i dając wyraz temu, że pamięć o nich pozostaje ważną częścią naszej lokalnej tożsamości.

Delegacje:

• W imieniu Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w Więcborku - Pani Irena Białkowska i Pani Ewa Białkowska
• W imieniu Polskiego Związku Emerytów Rencistów i Inwalidów Zarząd Oddziału Rejonowego w Więcborku - Pani Zofia Najdowska i Pani Danuta Kaplar
• Poseł na Sejm RP Pani Iwona Kozłowska
• W imieniu Rady Miejskiej w Więcborku - Pani Anna Łańska – Przewodnicząca Rady Miejskiej w Więcborku, Pani Beata Kopta – Zastępca Przewodniczącej Rady Miejskiej w Więcborku, Pan Jacek Kabattek– Radny Rady Miejskiej w Więcborku
• W imieniu mieszkańców Gminy Więcbork - Pan Waldemar Kuszewski Burmistrz Więcborka
• W imieniu Powiatu Sępoleńskiego - Pan Jarosław Dera – Wicestarosta Sępoleński, Pan Andrzej Marach – Radny Rady Powiatu Sępoleńskiego, członek zarządu
• W imieniu klubu 7+ radnych Rady Powiatu Sępoleńskiego - Pan Tomasz Fifielski, Pan Krzysztof Wilgosiewicz
• W imieniu Gminy Sośno - Pan Piotr Dobrzański – Wójt Gminy Sośno
• W imieniu Gminy Sępólno Krajeńskie - Pan Dariusz Wojtania – Sekretarz gminy
• W imieniu Gminy Kamień Krajeński - Pan Piotr Gustyn – Skarbnik gminy
• W imieniu Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku Delegatura w Bydgoszczy - Pani Edyta Cisewska – naczelnik delegatury IPN
• W imieniu Komendy Powiatowej Policji w Sępólnie Krajeńskim - mł. insp. Klaudia Ryczek – komendant powiatowy Policji w Sępólnie Krajeńskim, podkomisarz Maciej Żuchliński – kierownik Komisariatu Policji w Więcborku
• W imieniu Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Sępólnie Krajeńskim - mł. brygadier Robert Liss – zastępca Komendanta PSP
• W imieniu Nadleśnictwa Runowo - Pan Witold Białkowski – Nadleśniczy Nadleśnictwa Runowo, Pan Andrzej Obara – Leśniczy Leśnictwa Runowo Młyn
• W imieniu Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Sypniewie szkoły prowadzonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Pani Marta Kumm – przedstawiciel Rady Pedagogicznej
• W imieniu społeczności szkolnej Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Więcborku - Pani Dorota Witkowska, Pan Mateusz Tuński – przedstawiciele rady pedagogicznej
• W imieniu grona pedagogicznego oraz uczniów Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi im. ks. Jana Twardowskiego w Jastrzębcu - Pani Gabriela Panknin – dyrektor szkoły wraz z uczniami
• W imieniu Liceum Ogólnokształcącego im. Janusza Korczaka w Więcborku - Pan Dariusz Ostrowski, Pani Magdalena Turzyńska wraz z tegorocznym absolwentem klasy mundurowej Wiktorem Stronikowskim
• Zespół Szkół Ponadpodstawowych w Sępólnie Krajeńskim
• W imieniu Niepublicznej Szkoły Podstawowej Stowarzyszenia KMK KOS w Kosowie - Pan Mateusz Rymaszewski – prezes stowarzyszenia
• mjr rez. Jarosław Odrobiński – nauczyciel, radny Rady Powiatu Nakielskiego
• W imieniu Sołectwa Jastrzębiec - Pani Edyta Szyperska – Sołtys Sołectwa Jastrzębiec wraz z radą sołecką, Pani Dorota Wnuk, Pan Ryszard Bączkowski
• W imieniu OSP w Jastrzębcu - Druh Andrzej Bodziński, Druh Łukasz Sieradzki, Druh Jan Wilke
• W imieniu Sołectwa Śmiłowo - Pan Mateusz Winograd – sołtys wraz z radą sołecką
• W imieniu Sołectwa Rogalin - Pan Mieczysław Niemczyk – sołtys
• W imieniu Sołtysów Gminy Więcbork - Pani Karolina Szymańska – Sołtys Sołectwa Adamowo, Pani Adriana Cieślik – Sołtys Sołectwa Witunia, Panem Piotr Szyling – Sołtys Sołectwa Zabartowo
• W imieniu Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Diecezji Bydgoskiej - Pani Zofia Świerczewska
• W imieniu Zarządu Miejsko-Gminnego Związku OSP Gminy Więcbork - Druhna Teresa Dropinska, Druh Rafał Targański, Druh Henryk Fojucik
• W imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego - Pan Jan Knitter, Pani Katarzyna Bobkowska, Pani Irena Śpica
• Koło Gminne LEWICA w Sępólnie Krajeńskim
• W imieniu Rady 15.415 Rycerzy Kolumba Nakło nad Notecią - Pan Jan Marciniak – wielki rycerz rady
• Delegacja Konfederacji Korony Polskiej - dr Sławomir Ozdyk
• W imieniu Szczepu Więcborskich Drużyn Harcerskich - Druhna Martyna Pisarska wraz z harcerzami
• 3 Kamieńska Wielopoziomowa Drużyna Harcerska SOKOŁY
• Grupa Motocyklistów z Więcborka
• W imieniu MGLKS GROM w Więcborku - Pan Łukasz Mieszczak – prezes

Na zakończenie oficjalnej części uroczystości, z udziałem żołnierzy Wojska Polskiego, Bianka Berezowska wykonała jeszcze jeden utwór patriotyczny – "Uwierz, Polsko".

Szczególnym i niezwykle ważnym momentem tegorocznych obchodów była Msza Święta sprawowana przez Jego Ekscelencję Księdza Biskupa Krzysztofa Włodarczyka.

Wspólna modlitwa jest od lat istotną częścią uroczystości w Karolewie. To szczególny czas, kiedy mieszkańcy, rodziny pomordowanych i wszyscy zgromadzeni mogą w ciszy i skupieniu powierzyć Bogu tych, którzy spoczywają na karolewskim cmentarzu. Modlitwa za zmarłych pozwala nie tylko wspominać ich tragiczny los, ale także oddać hołd ich pamięci i otoczyć duchową troską tych, których życie zostało brutalnie przerwane jesienią 1939 roku.

Tegoroczna obecność Księdza Biskupa Krzysztofa Włodarczyka nadała Eucharystii szczególnie uroczysty charakter. Wspólna modlitwa w miejscu, gdzie spoczywają ofiary tragicznych wydarzeń, była dla zgromadzonych chwilą głębokiej refleksji, zadumy i duchowego skupienia.

Karolewo po raz kolejny przypomniało nam, że pamięć nie przemija, jeśli jest pielęgnowana. Kolejne pokolenia przychodzą w to miejsce, zatrzymują się w ciszy i pochylają nad mogiłami pomordowanych. Obecność mieszkańców, rodzin ofiar, przedstawicieli władz, duchowieństwa, wojska, młodzieży i wszystkich uczestników uroczystości jest świadectwem, że pamięć o ofiarach zbrodni z 1939 roku pozostaje żywa.

"Żyli i żyć będą" – słowa wyryte na froncie kaplicy w Karolewie są nie tylko świadectwem pamięci, ale również zobowiązaniem dla nas wszystkich. Zobowiązaniem, aby pamiętać, aby mówić o historii i aby przekazywać tę pamięć kolejnym pokoleniom.

Cześć Ich Pamięci!

tekst i zdjęcia - UM Więcbork