22 stycznia 2026 r. w Mroczy odbyły się uroczyste obchody 106. rocznicy powrotu miasta do Macierzy, będące ważnym wydarzeniem patriotycznym i historycznym dla mieszkańców Gminy Mrocza. Rocznica ta upamiętnia zwycięski wysiłek lokalnej społeczności oraz uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918–1919, dzięki któremu Mrocza znalazła się ponownie w granicach odrodzonej Rzeczypospolitej.

W uroczystości udział wzięły delegacje władz samorządowych. Gminę Mrocza reprezentowali: Burmistrz Miasta i Gminy Mrocza Jarosław Okonek, Zastępca Burmistrza / Sekretarz Miasta i Gminy Mrocza Renata Jesionowska-Zawieja, Kierownik Referatu Obsługi Komunalnej Paweł Górecki, Wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej w Mroczy Lidia Skiba oraz Radny Włodzimierz Kobyłecki. Ich obecność podkreśliła rangę wydarzenia oraz ciągłość troski samorządu o pielęgnowanie lokalnej tożsamości i pamięci historycznej.

Szczególną oprawę obchodom nadał udział Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 im. ppor. Franciszka Borzycha, które reprezentowali: Prezes Maria Nowacka, Zdzisława Jędrzejczak oraz Marian Dąbrowski. Stowarzyszenie od lat aktywnie dba o popularyzowanie wiedzy o wydarzeniach powstańczych i bohaterach, którzy walczyli o wolność regionu.

Wyjątkowym i budującym elementem uroczystości była obecność delegacji uczniów z Technikum Mundurowego BZDZ im. Powstania Wielkopolskiego w Mroczy wraz z opiekunem Mileną Wojtczak. Udział młodzieży znacząco podniósł rangę wydarzenia, pokazując, jak istotna jest świadomość historyczna wśród młodego pokolenia oraz jak silne znaczenie ma to święto dla mieszkańców Gminy Mrocza.

Rys historyczny

Historia Mroczy naznaczona jest trudnymi doświadczeniami okresu zaborów. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego w 1918 r. mieszkańcy miasta i okolic aktywnie włączyli się w walkę o niepodległość. Dzięki determinacji powstańców oraz sprzyjającym decyzjom politycznym, 22 stycznia 1920 r. Mrocza powróciła do Macierzy, stając się częścią niepodległej Polski. Wydarzenie to zapisało się trwale w dziejach miasta jako symbol zwycięstwa, jedności i przywiązania do polskości. Cytując fragment opracowania mjr Jarosława Odrobińskiego: „Przed wkroczeniem do miasteczka zostali oni powitani przez organizacje społeczne na czele z Polskim Towarzystwem Gimnastycznym „Sokół”, a także przez szpalery dziatwy szkolnej. Po przemówieniu […..],dziewczynka ubrana w strój krakowski, wygłosiła okolicznościowy wiersz, którego autorem był miejscowy proboszcz i dziekan ks. Gidaszewski, po czym wręczyła dowódcy pułku płk. Wżalińskiemu bukiet kwiatów. Inna zaś, mająca symbolizować miasteczko Mroczę w okresie niemieckiej niewoli, miała związane ręce czarną wstęgą, którą przeciął dowódca pułku, otwierając w ten sposób symbolicznie drogę do grobu.”

Dzisiejsze obchody były nie tylko hołdem dla bohaterów sprzed ponad wieku, lecz także wyrazem dumy z lokalnej historii. Jesteśmy dumni z naszej historii. W sercach Polaków – Mrocza od lat w Macierzy. Pamięć o tych wydarzeniach pozostaje żywa i stanowi fundament wspólnoty mieszkańców Gminy Mrocza.

Uroczystość poprowadził Łukasz Piotrowski, Dyrektor Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w Mroczy, który przybliżył zebranym rys historyczny wydarzeń związanych z powrotem Mroczy do Macierzy, podkreślając znaczenie Powstania Wielkopolskiego dla lokalnej i narodowej tożsamości.

Źródła:
– Powstanie Wielkopolskie 1918–1919 w Mroczy i okolicy. 90. rocznica wydarzeń, autor: mjr Jarosław Odrobiński.

Autor: Dorota Patuła Referat Obsługi Administracyjnej i Promocji UMiG w Mroczy